[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Yeni başlayanlar için yazdığımız bu dokümanımızda temel SSH komutları ve SSH kullanımına ilişkin bilgileri sizlerle paylaşıyor olacağız. [/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Öncelikle bir Linux sunucuya SSH komut sistemi üzerinden erişmek için PuTTY uygulamasını bilgisayarınıza indirmeniz gerekir. [/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]PuTTY Uygulamasına müşteri paneli, destek menüsü üzerinden dosyalar kısmından ulaşabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]PuTTY uygulamasını açtığınızda alt kısımdaki görüntü karşınıza gelecektir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]A: Sunucunuzun IP adresini bu kısımda belirtmeniz gerekmektedir. Yanındaki Port kısmı SSH portunuzu belirler. SSH erişim portu default olarak 22 olarak gelmektedir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]B: Giriş yapacağınız sunucuyu PuTTY ekranına kaydetmek isterseniz buraya isim yazabilirsimiz. (Örnek: sanalsunucum)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]C: Daha önce oluşturduğunuz kayıtları ekrana yükler.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]D: Saved Sessions kısmında belirteceğiniz içeriği kayıt eder.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bilgilerinizi girip SSH bağlantısı kurduktan sonra, sizden bir kullanıcı adı ve şifre talep edecektir. root kullanıcı adınız ve şifreniz ile bağlantı yaptıktan sonra SSH da kullanabileceğiniz komutlar alt kısımda bilginize sunulmuştur.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]pwd : bu komut bulunduğunuz dizini ekrana basacaktır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cd : bu komut ile dizinler arası geçiş yapabilirsiniz (Örnek: cd /home sizin /home dizinine girmenizi sağlar)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls : bu komut bulunduğunuz dizinde bulunan tüm dosya ve klasörleri ekrana basacaktır. Bu komutun bir çok parametresi mevcuttur, daha fazla parametre ile daha iyi bir kullanım sağlamak içim “man ls” yazarak tüm detaylara erişebilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls komutu ile ilgili örnekler:[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -l : tarih, dosya sahibi, izimler ile detaylı liste çıkartır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -a : gizli dosyalarla birlikte tüm dosyaları görüntülemek için kullanılır bu parametreler aynı anda da kullanılabilir (Örnek: ls -la )[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lS : dosyaları sıralarken dosya boyutuna göre sıralar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lh : dosya boyutlarını Mb, GB, TB cinsinden gösterir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lt : dosyaları yaratılış tarihine ve değiştirme tarihine göre sıralar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Diğer komutlara dönecek olursak;[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]mkdir : yeni bir klasör oluşturmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]rm : dosya veya klasör silmek için kullanılır. Yine bu komutun bir çok yararlı parametresinden “man rm” yazarak help dosyasından görüntüleyip yararlanabilrisiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]touch : yeni bir dosya yaratmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]tail : bir dosyanın son çıktılarını göstermektedir (Örneğin: büyük bir dosyanın son 10 satırını görmek için tail -20 /root/dosya.txt )[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]head : tail komutunun tersi olarak çalışır, bir dosyanın ilk çıktılarını göstermektedir (Örneğin: head -10 /root/dosya.txt sadece dosya.txt dosyasının ilk 10 satırını ekrana basacaktır)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]nano : dosya düzenleme editörüdür. Dosyaları düzenlemek için nano kullanırken nano /root/dosya.txt şeklinde açabilir, çıkarken CTRL + X kombinasyonunu kullanabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]service : sunucudaki servisleri başlatmak, durumunu sorgulamak, kapatmak için kullanılır (Örneğin service mysql restart mysql servisini yeniden başlatır)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ps : sunucuda çalışan uygulamaları görmenize yarar, ps komutunun bir çok parametresi vardır yine man ile bunları öğrenebilirsiniz. En yaygın kullanım ps aux şeklindedir. Bu komut tüm çalışan uygulamaları listelediği gibi aynı zamanda CPU ve RAM kullanımını da göstermektedir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]kill : çalışan bir uygulamanın PID numarasını yazarak görevinin sonlanmasını sağlayabilirsiniz ps aux çıktısında PID numaraları ayrıca listelenir kill -9 PIDNUMARASI şeklinde uygulamayı hemen kapattırabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]killall : Belirtilen uygulamayı tüm çalışan uygulamaları ile beraber kapatmaya yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]who : Sunucuda bağlı kullanıcıları görüntülemeye yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uname : İşletim sistemi bilgisini verir, kernel versiyonu için uname -a komutu kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]df : Disk doluluk oranını görüntülemenizi sağlar. En yaygın komut df -h şeklindedir. h parametresi disklerin MB ve GB ile TB cinsinden görüntülenmesini sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]watch : Tırnak içerisinde belirteceğiniz komutun sürekli olarak çalışmasını sağlar.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]scp : SFTP ile dosya trasferi veya farklı bir ssh üzerine komut göndermeyi sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ftp : FTP bağlantısı ve işlemlerini bu komutla yapabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]wget : herhangi bir URL adresinden veri çekmeye yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]passwd : Kullanıcı şifresi değiştirmeye yarar, root olarak bağlı iseniz bu komut ile root şifrenizi değiştirebilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]man : Komutların parametrelerini görüntülemenizi sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]reboot : sunucunuzu yeniden başlatır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]shutdown : sunucunuzun komple kapanması için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uptime : sunucunuzun Uptime durumu ve load durumunu göstermektedir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]tar : Dosya sıkıştırma veya sıkıştırılmış dosyaları açmak için kullanılır (Örnek: tar.gz dosyası açmak tar -zxvf veya bir klasör yada dosyayı tar.gz yapmak tar -ccvf daha fazla parametre için man komutunu kullanabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]unzip : sıkıştırılmış zip uzantılı dosyayı açmayı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]zip : zip uzantılı dosya sıkıştırma sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]gunzip : gz olarak sıkıştırılmış dosyayı açmayı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]SSH üzerinde temel birkaç komut yukarıda listelenmiştir. Linux da kullanılabilir komutlar bununla sınırlı değildir. İhtiyaçlarınıza uygun komutları öğrenmek için yorum bölümünden bize sorularınızı iletebilirsiniz. Son olarak komutları aynı anda kullanabileceğiniz ve çıktıları sadeleştirebileceğiniz komutlarla ilgili örneklere yer vereceğiz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]| : düz çizgi (Vertical bar karakteri) bir komut ile başka bir komutu aynı anda kullanmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]&& : 2 Adet & işareti bir komutun doğru çalışması sonucunda diğer komutun çalışması için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]; : noktalı virgül bir komutun ardından diğer komutun çalışması için kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bunun dışında faydalı olabilecek diğer komutlar;[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]grep : süzme işleminde kullanılır, genellikle bir komut çıktısını vertical bar karakteri ile ve grep kullanarak süzdürülür.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cut : bir komut çıktısındaki veriyi kesmek için kullanılabilir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]sort : Komut çıktılarını sıralamak için kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uniq : raporlama komutudur. Komut çıktılarında özellikle aynı işlemleri istatisliksel olarak sıralamaya yarar.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat : bir dosya içeriğini direk ekrana basar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]more : çok uzun bir komut çıktısını daha rahat okumanıza yarar. Vertical bar karakteri ile kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Örnekler:[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -la /home | grep netinternet[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Yukarıda yer alan komut /home dizininde içeriğinde netinternet geçen dosya ve klasörleri süzer[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ps aux | grep -v httpd[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komut ps aux çıktısında içeriğinde httpd olan satırları ekrana basmadan diğer tüm sonuçları gösterir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat /home/netinternet.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]netiternet.txt dosyasını ekrana basar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]date komutu çıktısı şu şekildedir : Thu Jul 18 00:35:10 EEST 2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]date | cut -dE -f1[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Komutunu uyguladığınızda E harfinden (ilk E dahil) sağ tarafi göstermez : Thu Jul 18 00:36:15[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]İçeriği alt kısımda yazan şekilde bir dosya düşünün[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2011[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bu dosya test.txt içerisinde ise[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat test.txt | sort[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]komutu tüm tarihleri küçükten büyüğe doğru sıralayacaktır ilk satır 2011 olur[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat test.txt | uniq –c[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bu komut tekrar eden satırları istatisliksel olarak ekrana basacaktır. Komutun çıktısı alt kısımdaki gibi olacaktır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif][root@sunucu ~]# cat test.txt | uniq –c[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2 2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]3 2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]1 2011[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat /home/netinternet.txt;cat /home/net.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komut arka arkaya 2 işlemi tek satırda yapmanızı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]service mysql restart&&cat /home/netinternet.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komutta ilk işlem başarılı olursa, diğer komut çalışacaktır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Öncelikle bir Linux sunucuya SSH komut sistemi üzerinden erişmek için PuTTY uygulamasını bilgisayarınıza indirmeniz gerekir. [/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]PuTTY Uygulamasına müşteri paneli, destek menüsü üzerinden dosyalar kısmından ulaşabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]PuTTY uygulamasını açtığınızda alt kısımdaki görüntü karşınıza gelecektir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]A: Sunucunuzun IP adresini bu kısımda belirtmeniz gerekmektedir. Yanındaki Port kısmı SSH portunuzu belirler. SSH erişim portu default olarak 22 olarak gelmektedir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]B: Giriş yapacağınız sunucuyu PuTTY ekranına kaydetmek isterseniz buraya isim yazabilirsimiz. (Örnek: sanalsunucum)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]C: Daha önce oluşturduğunuz kayıtları ekrana yükler.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]D: Saved Sessions kısmında belirteceğiniz içeriği kayıt eder.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bilgilerinizi girip SSH bağlantısı kurduktan sonra, sizden bir kullanıcı adı ve şifre talep edecektir. root kullanıcı adınız ve şifreniz ile bağlantı yaptıktan sonra SSH da kullanabileceğiniz komutlar alt kısımda bilginize sunulmuştur.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]pwd : bu komut bulunduğunuz dizini ekrana basacaktır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cd : bu komut ile dizinler arası geçiş yapabilirsiniz (Örnek: cd /home sizin /home dizinine girmenizi sağlar)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls : bu komut bulunduğunuz dizinde bulunan tüm dosya ve klasörleri ekrana basacaktır. Bu komutun bir çok parametresi mevcuttur, daha fazla parametre ile daha iyi bir kullanım sağlamak içim “man ls” yazarak tüm detaylara erişebilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls komutu ile ilgili örnekler:[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -l : tarih, dosya sahibi, izimler ile detaylı liste çıkartır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -a : gizli dosyalarla birlikte tüm dosyaları görüntülemek için kullanılır bu parametreler aynı anda da kullanılabilir (Örnek: ls -la )[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lS : dosyaları sıralarken dosya boyutuna göre sıralar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lh : dosya boyutlarını Mb, GB, TB cinsinden gösterir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -lt : dosyaları yaratılış tarihine ve değiştirme tarihine göre sıralar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Diğer komutlara dönecek olursak;[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]mkdir : yeni bir klasör oluşturmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]rm : dosya veya klasör silmek için kullanılır. Yine bu komutun bir çok yararlı parametresinden “man rm” yazarak help dosyasından görüntüleyip yararlanabilrisiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]touch : yeni bir dosya yaratmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]tail : bir dosyanın son çıktılarını göstermektedir (Örneğin: büyük bir dosyanın son 10 satırını görmek için tail -20 /root/dosya.txt )[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]head : tail komutunun tersi olarak çalışır, bir dosyanın ilk çıktılarını göstermektedir (Örneğin: head -10 /root/dosya.txt sadece dosya.txt dosyasının ilk 10 satırını ekrana basacaktır)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]nano : dosya düzenleme editörüdür. Dosyaları düzenlemek için nano kullanırken nano /root/dosya.txt şeklinde açabilir, çıkarken CTRL + X kombinasyonunu kullanabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]service : sunucudaki servisleri başlatmak, durumunu sorgulamak, kapatmak için kullanılır (Örneğin service mysql restart mysql servisini yeniden başlatır)[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ps : sunucuda çalışan uygulamaları görmenize yarar, ps komutunun bir çok parametresi vardır yine man ile bunları öğrenebilirsiniz. En yaygın kullanım ps aux şeklindedir. Bu komut tüm çalışan uygulamaları listelediği gibi aynı zamanda CPU ve RAM kullanımını da göstermektedir.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]kill : çalışan bir uygulamanın PID numarasını yazarak görevinin sonlanmasını sağlayabilirsiniz ps aux çıktısında PID numaraları ayrıca listelenir kill -9 PIDNUMARASI şeklinde uygulamayı hemen kapattırabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]killall : Belirtilen uygulamayı tüm çalışan uygulamaları ile beraber kapatmaya yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]who : Sunucuda bağlı kullanıcıları görüntülemeye yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uname : İşletim sistemi bilgisini verir, kernel versiyonu için uname -a komutu kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]df : Disk doluluk oranını görüntülemenizi sağlar. En yaygın komut df -h şeklindedir. h parametresi disklerin MB ve GB ile TB cinsinden görüntülenmesini sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]watch : Tırnak içerisinde belirteceğiniz komutun sürekli olarak çalışmasını sağlar.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]scp : SFTP ile dosya trasferi veya farklı bir ssh üzerine komut göndermeyi sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ftp : FTP bağlantısı ve işlemlerini bu komutla yapabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]wget : herhangi bir URL adresinden veri çekmeye yarar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]passwd : Kullanıcı şifresi değiştirmeye yarar, root olarak bağlı iseniz bu komut ile root şifrenizi değiştirebilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]man : Komutların parametrelerini görüntülemenizi sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]reboot : sunucunuzu yeniden başlatır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]shutdown : sunucunuzun komple kapanması için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uptime : sunucunuzun Uptime durumu ve load durumunu göstermektedir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]tar : Dosya sıkıştırma veya sıkıştırılmış dosyaları açmak için kullanılır (Örnek: tar.gz dosyası açmak tar -zxvf veya bir klasör yada dosyayı tar.gz yapmak tar -ccvf daha fazla parametre için man komutunu kullanabilirsiniz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]unzip : sıkıştırılmış zip uzantılı dosyayı açmayı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]zip : zip uzantılı dosya sıkıştırma sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]gunzip : gz olarak sıkıştırılmış dosyayı açmayı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]SSH üzerinde temel birkaç komut yukarıda listelenmiştir. Linux da kullanılabilir komutlar bununla sınırlı değildir. İhtiyaçlarınıza uygun komutları öğrenmek için yorum bölümünden bize sorularınızı iletebilirsiniz. Son olarak komutları aynı anda kullanabileceğiniz ve çıktıları sadeleştirebileceğiniz komutlarla ilgili örneklere yer vereceğiz.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]| : düz çizgi (Vertical bar karakteri) bir komut ile başka bir komutu aynı anda kullanmak için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]&& : 2 Adet & işareti bir komutun doğru çalışması sonucunda diğer komutun çalışması için kullanılır[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]; : noktalı virgül bir komutun ardından diğer komutun çalışması için kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bunun dışında faydalı olabilecek diğer komutlar;[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]grep : süzme işleminde kullanılır, genellikle bir komut çıktısını vertical bar karakteri ile ve grep kullanarak süzdürülür.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cut : bir komut çıktısındaki veriyi kesmek için kullanılabilir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]sort : Komut çıktılarını sıralamak için kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]uniq : raporlama komutudur. Komut çıktılarında özellikle aynı işlemleri istatisliksel olarak sıralamaya yarar.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat : bir dosya içeriğini direk ekrana basar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]more : çok uzun bir komut çıktısını daha rahat okumanıza yarar. Vertical bar karakteri ile kullanılır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Örnekler:[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ls -la /home | grep netinternet[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Yukarıda yer alan komut /home dizininde içeriğinde netinternet geçen dosya ve klasörleri süzer[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]ps aux | grep -v httpd[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komut ps aux çıktısında içeriğinde httpd olan satırları ekrana basmadan diğer tüm sonuçları gösterir[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat /home/netinternet.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]netiternet.txt dosyasını ekrana basar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]date komutu çıktısı şu şekildedir : Thu Jul 18 00:35:10 EEST 2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]date | cut -dE -f1[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Komutunu uyguladığınızda E harfinden (ilk E dahil) sağ tarafi göstermez : Thu Jul 18 00:36:15[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]İçeriği alt kısımda yazan şekilde bir dosya düşünün[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2011[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bu dosya test.txt içerisinde ise[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat test.txt | sort[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]komutu tüm tarihleri küçükten büyüğe doğru sıralayacaktır ilk satır 2011 olur[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat test.txt | uniq –c[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]Bu komut tekrar eden satırları istatisliksel olarak ekrana basacaktır. Komutun çıktısı alt kısımdaki gibi olacaktır.[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif][root@sunucu ~]# cat test.txt | uniq –c[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]2 2013[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]3 2015[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]1 2011[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]cat /home/netinternet.txt;cat /home/net.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komut arka arkaya 2 işlemi tek satırda yapmanızı sağlar[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]service mysql restart&&cat /home/netinternet.txt[/FONT]
[font='Open Sans', Tahoma, Verdana, Arial, sans-serif]yukarıdaki komutta ilk işlem başarılı olursa, diğer komut çalışacaktır.[/FONT]