RAM nedir ve ne işe yarar?
Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, bilgileri depolayan aygıtlardır. Kullanılan çoğu elektronik aygıt bellek kullanmaktadır. Telefonlarda, tabletlerde, oyun konsollarında, tansiyon aletlerinde bile bellek vardır.
RAM'ler geçici bellek görevi görmektedir, örneğin bir kek yapıyorsunuz keki kek kalıbına döktükten sonra fırında pişirir ardından kalıptan çıkarırız ve bir kase'ye koyarız. Buradaki kalıp RAM görevini Kase ise Disk görevi görüyor, işimizi yaparken RAM bellek üzerinde depolanır ve işimiz bittikten sonra disk'e yollanır.
Bilgisayarımızdaki her aygıt farkı bir hızda çalışmaktadır ve buna RAM'de dahil, Mhz RAM belleğimizin hızını belirtir. Mhz ne kadar yüksek olursa hızı da okadar yüksektir. Dizüstü bilgisayarda genelde ortalama 1600 Mhz desteklemektedi, masaüstü bilgisayarda bu durum daha yüksektir.
RAM bellekler'de Mhz sayısı 1333 ila 4133 Mhz arasında değişmektedir, ve bilgisayarına RAM bellek alırken dikkat etmeniz gereken 2 husus mevcuttur.
İlk olarak anakartınız DDR kaç olduğu, ikinci olarak kaç mhz desteklediğini öğrenmeniz gerekmekte. Tabikide 2133 mhz destekleyen bir anakarta 2400 mhz bir ram takabilirsiniz ama sadece 2133'ünü kullanabilirsiniz. Sonuç olarak 200 litre'lik bir depoya 250 litre benzin koyamazsınız taşar.
Bilgisayarda CPU, HDD (Sabit Disk) ve bellekler birlikte çalışmaktadır. Bilgisayar açıldıktan sonra kapanana kadar CPU,HDD ve bellek arasındaki iletişim asla kesilmez. İşlemci, bilgiyi ana depolama birimi olan HDD’den ister. HDD, bilgileri daha hızlı transfer edebilecek olan RAM belleğe yükler. RAM bellek ise bu bilgileri geçici olarak üzerinde tutar ve işlemciye aktarır.
Ram belleğin hızı işlemcinin hızına yetişemez. İşlemci üzerinde "Önbellek" denilen bir alan bulunur ve önbellek işlemci ile bellek arasında daha hızlı bir iletişim kurar.
Bellek Çeşitleri Nelerdir?
Bellekler iki kısma ayrılmaktadır, (sadece okunabilir bellekler) ve RAM (rastgele erişimli bellekler) olarak incelenebilir.
ROM (Read Only Memory)
Rom belleğin özellikleri;
Devrelerde depolanan veriler kalıcıdır. Güç kesildiğinde veriler kaybolmaz.
Devrelerde saklanan veriler değiştirilmez veya değiştirilmesi için özel işlemler yapılması gerekir.
ROM Türleri
ROM: Üretici firma tarafından programlanan ROM çeşididir. İçindeki bilgiler değiştirilemez.
PROM: Boş olarak alınıp özel bir devre kartı ile bir kere programlanabilen ROM çeşididir.
EPROM: Birden fazla programlama ihtiyacı neticesinde mor ışık altında silindikten sonra yeniden programlanabilen ROM çeşididir.
EEPROM: Elektriksel olarak (bir devre kartı ile) silinip yeniden programlanabilen ROM çeşididir.
Flash Bellekler: Günümüzde yaygın olarak kullanılan flash bellekler aslında ROM bellek çeşididir. Bunun için ayrıca bir devre kartına ihtiyaç duymadan bilgisayar ile programlanabilir ROM’dur. Bundan dolayı bazı kaynaklarda flash bellek EEPROM olarak da adlandırılır.
Rastgele Erişimli Bellekler (RAM)
RAM bilgisayarın büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır ve, RAM Rastgele erişimli bellekler (random access memory) denmektedir.
RAM belleklerin en büyük özelliği ROM bellekte olduğu gibi kalıcı bir şekilde de depolanmaz.
Kullanılan bir program kapatıldığı anda RAM’deki veriler silinir. Ayrıca elektrik kesintisi olduğunda da RAM üzerindeki tüm bilgiler silinir, RAM belleğin aşırı yükte kullanılması bilgisayarın performansı düşürebilmektedir.
Ram Belleğin Türleri
SRAM: Statik rastgele erişimli bellektir. Önceleri işlemcinin içindeki önbelleği oluşturmak için kullanılmıştır. Daha çok devrelere entegre durumdadır.
DRAM: Dinamik rastgele erişimli bellektir. Sürekli yenileme gerektiren bellek hücrelerine sahiptir. Günümüzde pek fazla kullanılmamaktadır.
SDRAM: Senkron dinamik rastgele erişimli bellektir. Performansı büyük miktarda arttırmak için seri çekim modundan yararlanan bellek çeşididir.
DDR SDRAM: Çift veri hızı eş zamanlı dinamik RAM çeşididir. SDRAM gibi çalışır ancak daha yüksek bant genişliğine sahiptir. Bu nedenle daha yüksek hızda çalışabilir. Günümüzde en yaygın kullanılan bellek türüdür. DDR2, DDR3, DDR4, DDR5 gibi çeşitleri vardır. Bu RAM çeşitlerinin pim uçları birbiri ile uyumlu olmadığı için yuvaları farklıdır.